الشيخ محمد تقي بهجت
245
جامع المسائل ( فارسي )
و در سرايت جراحت به سبب ترك معالجه ، جارى است آن چه مذكور شد از تعمد و عدم آن بدون تخاذل يا با تخاذل و احكام سه صورت . صورت چهارم سرايت جنايت عمديّه سرايت جنايت عمديه اگر چه به مثل قطع يد باشد ، موجب قصاص است در صورت قصد قتل با آن يا غلبه سرايت با آن جنايت به نحو مخصوص يا امكان معالجه و منع از سرايت براى خصوص جانى ، و در غير اين صورت تأمل است . صورت پنجم پرتاب خود از بالا روى كسى اگر خود را از بلندى به پايين به روى كسى انداخت از روى عمد ، به وضعى كه غالب ، اهلاك پائينى بود يا آن كه قاصد قتل بود و هلاك شد ، قصاص ثابت است ، و ملقى هلاك او هَدَر است ؛ و اگر وقوع از روى عمد نبوده ، خطأ يا شبه عمد است و در آن ديهء مقتول كه بر او واقع شده است ثابت است با تفصيلى كه در ديات مذكور است . پرتاب شخصى روى شخص ديگر اگر القاء كرد شخصى را روى ديگرى و هر دو هلاك شدند ؛ هر كدام را قاصد قتل او بوده يا آن كه غالب ، مقتول بودن آن به آن وضع [ و ] دفع بوده ( چه ملقى و چه ملقى عليه و چه هر دو باشد ) قصاص به سبب او ثابت ؛ و هر كدام فاقد اين دو بوده [ در ] دفع قصدى او ديهء شبه عمد ثابت است . و اگر مقصود به دفع ، واقع بود ، و پائينى مقصود در دفع نبوده ، نسبت به پائينى خطأ محض است و ديهء آن ثابت است ؛ و نسبت به بالائى ( كه مدفوع است ) قصاص در صورت مذكوره ثابت است . دفاع از پياده در مقابل سواره اگر راكبى مسّ نمود ماشيى را تا نزديك شد خطر به او ( به قتل يا جرح ) بدون اعلام